Waar ben je naar op zoek?

Dynamisch energiecontract

In dit kennisdossier bespreken we de volgende onderwerpen.

  • Wat een dynamisch energiecontract is en hoe het werkt
  • Hoe de dynamische prijs is opgebouwd (+ overzicht aanbieders)
  • Welk dynamisch energiecontract het goedkoopste is
  • Of een dynamisch energiecontract verstandig is (met zonnepanelen)

Lees dus snel verder.

Wat is een dynamisch energiecontract?

Een dynamisch energiecontract is een type contract met wisselende tarieven voor elektriciteit en gas, die fluctueren met de marktprijzen. Deze prijzen worden sterk beïnvloed door vraag en aanbod. Bij veel zonne- en windenergie zijn de tarieven doorgaans lager, terwijl ze stijgen bij kouder weer

Kenmerken

De vijf belangrijkste kenmerken van een dynamisch energiecontract:

  1. Tarieven zijn afhankelijk van vraag en aanbod
  2. De stroomprijs verschilt ieder uur
  3. De gasprijs verschilt per dag
  4. De tarieven kun je zelf volgen in een app
  5. Je termijnbedrag kan iedere maand verschillen

De verschillende dynamische contracten kun je hier vergelijken.

1. Tarieven afhankelijk van vraag en aanbod

De dynamische stroom- en gastarieven worden bepaald door de inkoopprijzen op de zogenaamde ‘spotmarkt’. Op deze Europese markt wordt gas en stroom op een veiling verhandeld voor de komende dag.

Prijzen kunnen sterk verschillen afhankelijk van vraag en aanbod.

Is er veel zon of waait het hard?

Dan is er een hoge beschikbaarheid van elektriciteit waardoor de prijs lager is. Op bepaalde momenten van de dag kan de stroomprijs zelfs gratis of negatief worden. In dat geval krijg je dus geld toe als je stroom verbruikt, maar betaal je als je stroom teruglevert met zonnepanelen.

Is het koud winterweer?

Dan is er meestal meer vraag naar stroom en gas, wat de dynamische energieprijzen doet opdrijven.

Voor de langere termijn zijn er andere omstandigheden die de dynamische energieprijzen kunnen beïnvloeden.

Denk aan:

  • De aanvoer van vloeibaar gas (LNG) naar Europa.
  • De vraag naar LNG vanuit andere delen van de wereld (zoals Azië).
  • Het niveau van de Europese gasvoorraden.

Bovenop de dynamische inkoopprijs rekent de leverancier inkoopkosten per kilowattuur en per kuub. Deze kunnen per dynamische aanbieder verschillen.

2. Stroomprijs verschilt per uur

Op de spotmarkt kan de stroomprijs ieder uur van de dag anders zijn.

Een voorbeeld van de dynamische stroomprijs op 6 februari 2024:

Bron: dynamische-energieprijzen.nl

Bij een dynamisch energiecontract gaat het erom hoeveel stroom je binnen een bepaald uur hebt verbruikt en wat het tarief was in dat uur. Dit wordt netjes bijgehouden via een slimme meter, die overigens verplicht is bij een dynamisch energiecontract.

3. Gasprijs schommelt per dag

De gasprijs kan in een dynamisch contract iedere 24 uur verschillen en staat vast tussen 06:00 ’s ochtends en 06:00 ’s ochtends de volgende dag.

De dynamische prijs is gekoppeld aan de gasprijs op de inkoopmarkt.

4. Energieprijzen zelf bijhouden

Omdat de energieprijzen in een dynamisch contract zo sterk kunnen wisselen, is het belangrijk om de tarieven te blijven volgen.

Dit kan eenvoudig via de app van de dynamische energieleverancier.

Daarin staat onder meer:

  • Hoe hoog de energieprijs is op een bepaald moment
  • Hoeveel stroom en gas je hebt verbruikt
  • Hoeveel stroom je hebt teruggeleverd (indien van toepassing)

Dat ziet er ongeveer zo uit:

Bron: Frank Energie

5. Wisselend of vast termijnbedrag

De dynamische bedrijven proberen je soms enige zekerheid te bieden over je maandelijkse kosten door een vast termijnbedrag te hanteren, waarbij er later een eindafrekening plaatsvindt op basis van het daadwerkelijke kosten.

Hieronder zie je de betaalwijze (termijnbedrag) per dynamische aanbieder.

EnergiebedrijfTermijnbedrag
All-in-powerVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
ANWB EnergieVast voorschot op basis van jaarverbruik
Atoom AlliantieVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
+ een maand voorschot
Budget EnergieVast voorschot op basis van jaarverbruik
Coolblue EnergieVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
EasyEnergyVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
EnecoVast voorschot op basis van jaarverbruik
EnergieVanOnsVast voorschot op basis van jaarverbruik
EnergyZeroVast voorschot op basis van jaarverbruik
Frank EnergieVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
+ tot twee maanden voorschot
GroenestroomLokaalVast voorschot op basis van jaarverbruik
HalloStroomVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
Hegg EnergyVast voorschot op basis van jaarverbruik
Innova EnergieVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
LiveenergyVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
Next EnergyVast voorschot op basis van jaarverbruik
Pure EnergieVast voorschot op basis van jaarverbruik
TibberVast voorschot op basis van jaarverbruik
VandebronVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
+ een maand voorschot
VrijopnaamVast voorschot op basis van jaarverbruik
ZonderGasVast voorschot op basis van jaarverbruik
ZonneplanVariabel, achteraf op basis van maandverbruik
+ twee maanden voorschot
Laatst gecontroleerd op: 1 maart 2024

Alle leveranciers passen correcties toe op de eind- of jaarrekening als er fouten zijn voor de betreffende periode. Voor leveranciers die variabele maandbedragen hanteren, worden de vaste belastingen in delen verdeeld en bij de maandbedragen opgeteld (of afgetrokken voor de vermindering energiebelasting).

Wat zijn de verschillen tussen vast, variabel en dynamisch?

Dit zijn de verschillen tussen een vast contract, variabel contract en dynamisch energiecontract:

Vast contractVariabel contractDynamisch contract
Tarief staat 1 jaar of langer vastTarief staat 1 tot 6 maanden vastStroom en gas tegen uur- en dagprijzen
Vast termijnbedragVast termijnbedragVast of wisselend termijnbedrag
Geschikt voor analoge of slimme meterGeschikt voor analoge of slimme meterSlimme meter noodzakelijk

Voor- en nadelen

Hieronder staan de voor- en nadelen van een dynamisch energiecontract.

VoordelenNadelen
Direct profiteren van dalende energieprijzenGeen zekerheid: Tarieven kunnen in korte tijd snel veranderen
Stroomprijs kan negatief zijn (je krijgt geld toe)Slimme meter noodzakelijk
Verbruik afstemmen op gunstige uurprijsSalderen en terugleveren is meestal minder gunstig
Flexibel en dagelijks opzegbaarVereist meer planning en controle
Geen boete bij opzeggenSoms wisselende maandelijkse kosten (termijnbedrag)

Hoe is de dynamische energieprijs opgebouwd?

De energierekening is bij een dynamisch energiecontract opgebouwd uit:

  • Variabele kosten
  • Belastingen
  • Inkoopkosten
  • Vaste kosten

Variabele kosten

Het dynamische tarief dat je betaalt aan de energieleverancier bestaat uit:

  • De kale spotprijs voor stroom en gas
  • De inkoopkosten van de leverancier

Op deze kosten is energiebelasting en btw (21 procent in 2024) van toepassing.

De spotprijs is de kale prijs waarvoor stroom en gas wordt ingekocht op de beurs voor stroom (EPEX) en gas (LEBA en EEX). Deze zijn openbaar en kun je zelf volgen voor stroom en gas.

Inkoopkosten

De inkoopkosten zijn de kosten die een dynamische energieleverancier moet maken voor:

  • Onbalanskosten: verschil tussen ingekochte energie en daadwerkelijk gebruikte energie
  • Landelijk transport: transport van gas naar de eindgebruiker
  • Vergroening van stroom: bijvoorbeeld via Garanties van Oorsprong (GvO’s)
  • CO2-compensatie: investeringen om de uitstoot van gas te compenseren
  • Toegang tot energiemarkten: toegang tot de beurs waar elektriciteit en gas worden verhandeld
  • Kapitaalkosten en andere risico’s: indekken tegen prijsschommelingen en financieren van activiteiten

De inkoopkosten variëren per bedrijf. Hieronder meer info.

Vaste kosten

Verder rekent het dynamische energiebedrijf vaste kosten:

  • Vaste leveringskosten (vastrecht)
  • Een heffingskorting (vermindering energiebelasting)
  • Netbeheerkosten

Het vastrecht kun je zien als abonnementskosten. Dit betreft een vaste vergoeding die de dynamische energieleverancier rekent voor haar dienstverlening. Deze ligt rond de 5 tot 9 euro per maand per aansluiting.

Overzicht dynamische energieaanbieders en kosten

Hieronder staat een overzicht van alle dynamische energieleveranciers en hun kosten.

Onderstaande tabel is standaard gesorteerd op energiebedrijf (alfabetisch). Klik op een andere titel om de sortering aan te passen (bijvoorbeeld op vaste kosten).

Energiebedrijf  ▾Vaste kosten
per maand*
Inkoopkosten
per kWh
Inkoopkosten
per m3
All-in-power€ 6,65€ 0,0303€ 0,1077
ANWB Energie€ 7,01€ 0,0484€ 0,0591
Atoom Alliantie€ 6,05€ 0,0303€ 0,0968
Budget Energie€ 5,99€ 0,0210€ 0,0750
Coolblue Energie€ 5,00 € 0,0200n.v.t.
EasyEnergy€ 5,00€ 0,0269€ 0,1461
Eneco€ 7,00€ 0,0228€ 0,0786
EnergieVanOns€ 5,00€ 0,0339€ 0,0851
EnergyZero€ 7,51€ 0,0339€ 0,0851
Frank Energie€ 7,01€ 0,0182€ 0,0800
GroenestroomLokaal€ 5,00€ 0,0339€ 0,0851
HalloStroom€ 6,25€ 0,0200€ 0,0800
Hegg Energy€ 7,50€ 0,0339€ 0,0851
Innova Energie€ 7,97€ 0,0251€ 0,0743
Liveenergy€ 6,05€ 0,0242€ 0,0968
Next Energy€ 5,99€ 0,0199€ 0,0590
Pure Energie€ 6,05€ 0,0250€ 0,0750
Tibber€ 5,99€ 0,0212€ 0,0591
Vandebron€ 6,25€ 0,0219€ 0,1067
Vattenfall€ 7,95
€ 6,95 (gas)
€ 0,0255€ 0,0750
Vrijopnaam€ 6,50€ 0,0200 € 0,0799
ZonderGas€ 6,49€ 0,0339€ 0,0851
Zonneplan€ 6,25€ 0,0200€ 0,0800
Tarieven inclusief 21% btw | laatst gecontroleerd op: 05-06-2024

*Let op: de vaste kosten gelden per component (dus stroom en gas apart), tenzij anders vermeld. Voorbeeld: bij Frank Energie betaal je voor stroom en gas dus (2 x € 7,01) 14,02 euro per maand aan vaste abonnementskosten.

Excel tool – uitrekenen kosten
Met deze excel-tool reken je voor jouw verbruik de vaste kosten en inkoopkosten uit per aanbieder.

Wat is het goedkoopste dynamisch energiecontract?

Hieronder staan de vijf goedkoopste dynamische leveranciers bij een gemiddeld verbruik van 2.479 kWh en 1.169 m3 gas.

EnergiebedrijfVaste kosten stroomVaste kosten gasInkoopkosten per kWhInkoopkosten per m3
1. Next Energy€ 5,99€ 5,99€ 0,0199€ 0,0590
2. Budget Energie€ 5,99€ 5,99€ 0,0210€ 0,0750
3. Zonneplan€ 6,25€ 6,25€ 0,0200€ 0,0800
4. Pure Energie€ 6,05€ 6,05€ 0,0250€ 0,0750
5. Tibber€ 5,99€ 5,99€ 0,0212€ 0,0851
Peildatum: 6 juni 2024 | bron: energievergelijk.nl

Benieuwd wat het beste dynamische energiecontract is voor jouw postcode en verbruik?

–> Check het hier

Dynamisch contract, zonnepanelen en salderen

Salderen gaat bij een dynamisch contract anders dan bij een variabel of vast contract.

Bij een dynamische energiecontract is de prijs voor elektriciteit namelijk ieder uur anders. Deze uurprijs vormt de basis voor de stroom die je afneemt van het elektriciteitsnet, maar ook voor de stroom die je teruglevert aan het net.

Kortom, je kunt de teruggeleverde elektriciteit dus niet 1 op 1 aftrekken van de geleverde elektriciteit, omdat er een prijsverschil zit tussen beide.

In plaats daarvan geldt het volgende:

  1. Er wordt eerst gesaldeerd, waarbij je alleen energiebelasting, btw en inkoopkosten betaalt over het positieve nettoverbruik.
  2. Voor alle afgenomen kilowattuur (kWh) stroom van het net betaal je de actuele marktprijs ten tijde van het energieverbruik.
  3. Voor alle teruggeleverde kWh’s elektriciteit aan het net, ontvang je een vergoeding. Deze is gebaseerd op de actuele tarieven (marktprijs) ten tijde van de teruglevering.

Voorbeeld

  • Je panelen wekken op jaarbasis 5.500 kWh op
  • Hiervan verbruik je 1.800 kWh direct
  • Er wordt 3.700 kWh door jou geleverd aan het net (teruglevering)
  • Er wordt 1.200 kWh aan je geleverd door je energieleverancier

Berekening van de kosten:

  • Je betaalt geen energiebelasting (10,9 cent), btw en inkoopkosten, omdat het netto-stroomverbruik uit het elektriciteitsnet negatief is.
  • Je betaalt voor de 1.200 kWh de gemiddelde beursprijs van de aan jou geleverde elektriciteit
  • Je ontvangt voor de 3.700 kWh de gemiddelde beursprijs van de door jou geleverde elektriciteit

Meestal nadelig

In de warme zomermaanden is er doorgaans minder behoefte aan gas en kolen om energie op te wekken, waardoor de dynamische tarieven vaak dalen. Daarentegen, in de winter, wanneer zonnepanelen minder opwekken, en het energieverbruik van huishoudens piekt, stijgen de tarieven.

Als je dit vanuit een jaarperspectief bekijkt, wordt de prijzige stroom die voornamelijk in de ochtend en avond van oktober tot maart aan je wordt geleverd, gecompenseerd met de minder waardevolle stroom die je vooral overdag, tussen april en september, door je wordt geleverd.

In de praktijk blijkt dat de gemiddelde prijs van de elektriciteit die je levert meestal aanzienlijk lager is dan de prijs van de elektriciteit die je verbruikt. Bij het salderen ontstaat er daarom een prijsverschil in jouw nadeel tussen het gemiddelde dynamische energietarief van de afgenomen elektriciteit en de teruggeleverde elektriciteit.

Uitzonderingen

Is het hebben van zonnepanelen dan altijd nadelig met een dynamisch energiecontract?

Nee, er zijn een paar uitzonderingen:

  • Als je zonnepanelen oostelijk en westelijk gericht zijn en dus vooral in de ochtend en avond de meeste stroom opwekken (wanneer de stroomprijs gemiddeld hoger ligt).
  • Als je stroomverbruik overdag juist hoger ligt, bijvoorbeeld door je elektrische auto bewust overdag op te laden of dan de wasjes te draaien.
  • Als je de opgewekte stroom overdag deels kunt opslaan met een thuisbatterij, je kunt er dan voor kiezen om terug te leveren tijdens de hogere uurprijzen.

Terugleververgoeding

Hoe zit het dan met de terugleververgoeding, kortom, wat krijg je voor het gedeelte aan elektriciteit dat je teruglevert aan het als overschot van je zonnepanelen?

In het geval van een dynamisch energiecontract is er geen vaste vergoeding voor terugleveren. Er wordt rekening gehouden met de uurspecifieke marktprijzen.

De terugleververgoeding in een bepaald uur is gelijk aan het elektriciteitstarief dat je op dat moment zou uitgeven voor je energieverbruik. Dit tarief is zonder energiebelasting, btw en inkoopkosten.

Slechtste en beste terugleververgoeding

Twee dynamische leveranciers zijn duidelijk ongustig voor huishoudens met zonnepanelen die stroom terugleveren.

  • Bij Eneco ontvang je de marktprijs minus de inkoopkosten (circa 2,3 cent)
  • Bij Frank Energie ontvang je de marktprijs minus de de inkoopkosten (circa 2,5 cent)

Tibber en Vandebron zijn weer wel interessanter, omdat je hier de kale marktprijs plus btw ontvangt als terugleververgoeding.

Voorbeeld teruglevering

Met een dynamisch contract ligt de elektriciteitsprijs gedurende de dag – wanneer zonnepanelen maximaal energie opwekken – lager dan in de vroege ochtend en avond, wanneer huishoudens doorgaans het meeste energie verbruiken.

Dat is goed te zien in onderstaand voorbeeld:

In dit voorbeeld is het gemiddelde teruglevertarief over de hele dag slechts 3 cent per kWh, aangezien de stroomprijs overdag rond het nulpunt schommelt, of zelfs even negatief kan zijn. Gedurende deze uren betaal je voor je teruggeleverde stroom.

Toch kan de uiteindelijke gemiddelde vergoeding per teruggeleverde kWh bij een dynamisch contract hoger zijn dan bij een vast of variabel contract. Dit hangt sterk af van de actuele stroomprijzen en de terugleververgoedingen die leveranciers hanteren in de vaste en variabele overeenkomsten.

Is een dynamisch contract verstandig?

Veel huishoudens stellen de vraag of een dynamisch energiecontract in hun situatie verstandig is.

Energie-expert Bart geeft antwoord:

Een dynamisch contract kan een verstandige keuze zijn als je flexibel bent in je energieverbruik en je verbruik slim afstemt met de dynamische energieprijzen. Ook moet je er tegen kunnen dat je energietarieven sterk kunnen schommelen, afhankelijk van markttrends.”

Bart Koenraadt (Energie-expert)

Feit is dat een nieuw dynamische energiecontract op papier altijd goedkoper is dan een nieuw vast of variabel contract. Het probleem is dat je totaal geen zekerheid hebt over je tarieven. Bij stijgende stroom- en gasprijzen op de handelsbeurzen stijgen de tarieven in je contract direct mee. Bij een vast contract gebeurt dit niet. Bij een variabel contract minder snel.

Ervaringen

Lijkt een dynamisch energiecontract jou wel wat en ben je benieuwd naar de ervaringen van huishoudens met dit type contract en specifieke dynamische energie-aanbieders?

Bekijk dan de energievergelijker, waar een overzicht staat van de tarieven, kosten en klantervaringen per dynamische leverancier.

Over de auteur

Koen Kuijper

Koen is al sinds 2014 werkzaam bij energievergelijk.nl, waar hij zijn expertise als energiedeskundige inzet. Dagelijks duikt hij in de complexe wereld van energieleveranciers, de details van energiecontracten en de fluctuaties in stroom- en gasprijzen.

Dankzij zijn uitgebreide kennis en rijke ervaring kan hij jou op maat adviseren, zodat je het energiecontract vindt dat perfect aansluit bij jouw unieke situatie.