Zoeken?
Doorzoek de website:

Uw antwoord niet gevonden? Neem dan contact op met een van onze experts.

CO2 uitstoot

CO2 (koolstofdioxide) is een gas dat van nature voorkomt in de atmosfeer van de aarde. CO2-uitstoot is het vrijkomen van dit CO2 in de atmosfeer. CO2-uitstoot vindt plaats door de verbranding van fossiele brandstoffen, zoals olie, kolen en aardgas. Ook dieren en mensen stoten CO2 uit.

Een deel van de CO2-uitstoot wordt opgenomen door bomen, planten en plankton in de zee. Deze organismen zetten CO2 om in zuurstof (O2).

Hoeveel CO2 stoten we uit?

De wereldwijde CO2-uitstoot bedraagt 49,3 gigaton (cijfers: 2016). Dat is 49,3 miljard ton CO2. Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

1 ton (1.000 kg) uitstoot CO2 komt ongeveer vrij bij:

  • 6.000 kilometer rijden met een dieselauto (bij een verbruik van 1 op 15)
  • 16.000 kilometer met een trein afleggen (uitstoot per passagier)
  • 8 keer heen en weer van Amsterdam naar London vliegen (uitstoot per passagier)
  • Ruim 1,5 jaar ademhalen

Uitstoot transportsector

Veel mensen vragen zich af hoeveel broeikas een auto of vliegtuig uitstoot. Hieronder een overzicht van de CO2-uitstoot (gram) per passagier per kilometer binnen de transportsector:

  • Fiets, trein, bus, scooter, kleine personenauto, grote personenauto, vliegtuig.

Bij de berekening is rekening gehouden met het gemiddeld aantal passagiers per transportmiddel (in Europa).

CO2 uitstoot auto, vliegtuig, bus en trein

Bron data: EEA

Uitstoot per activiteit

Activiteit CO2-uitstoot
Een vliegtuig op retourvlucht van Amsterdam naar London 18,33 ton (uitstoot voor het hele vliegtuig)
Met het vliegtuig naar Kreta op zomervakantie met het gezin (4 personen) 3,28 ton (uitstoot voor 4 personen)
20.000 km rijden in een benzineauto (bij verbruik: 1 op 15) 2,93 ton
Stroomverbruik op jaarbasis van een gemiddeld huishouden (grijze stroom) 1,50 ton

Uitstoot Landen

In Nederland bedraagt de totale CO2-uitstoot zo’n 167,3 miljard kg per jaar. Dat komt neer op 9.900 kg per persoon per jaar (data.worldbank.org – 2014).

Het deel dat Nederland uitstoot, is ongeveer 0,46 procent van de wereldwijde uitstoot. China (28 procent aandeel), de VS (16 procent) en India (6 procent) zijn de grootste vervuilers.

Stijgt of daalt de CO2-uitstoot?

Op dit moment stagneert de groei van CO2-uitstoot. Dit komt door strengere regelgeving en een toename in duurzame energie.

Broeikaseffect

CO2 gedraagt zich in de atmosfeer als een broeikasgas. Het gas is van nature ook al aanwezig. Broeikasgassen zorgen ervoor dat de warmte van de zon wordt vastgehouden. Daardoor wordt  de evenwichtstemperatuur in stand gehouden.

CO2 is op zichzelf niet schadelijk. Maar door mens en machine is de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer de laatste 100 jaar sterk toegenomen.

Doordat de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer toeneemt, wordt er steeds meer warmte vastgehouden. Het gevolg: de gemiddelde temperatuur op aarde stijgt. Dit wordt het broeikaseffect genoemd. Het broeikaseffect zorgt voor klimaatverandering.

De Verenigde Saten en China stoten de meeste koolstofdioxide uit.

CO2-uitstoot berekenen

Het berekenen van CO2-uitstoot en het effect dat deze uitstoot heeft voor het milieu is erg ingewikkeld.

Brandstof

Door toepassing van scheikunde en wiskunde kan men eenvoudig uitrekenen hoeveel CO2 er vrijkomt bij de verbranding van 1 liter diesel of benzine:

Diesel

1 liter diesel weegt 835 gram. Daarvan is 720 gram koolstof. Om deze te verbranden (en om te zetten in CO2) is 1.920 gram zuurstof (O2) nodig. Deze twee waarden kan men bij elkaar optellen: 7.20 + 1920 = 2640 gram CO2. Ofwel 1 liter diesel stoot 2,6 kg CO2 uit.

Benzine

1 liter benzine weegt 750 gram. Ongeveer 652 gram daarvan is koolstof. Om deze te verbranden is 1.740 gram zuurstof nodig. Per liter benzine stoot men dus 652 + 1.740 = 2.392 gram (2,4 kg afgerond) CO2 uit.

Vliegtuig

Een vliegtuig verbrandt kerosine en stoot daarbij CO2 uit. Maar niet ieder vliegtuig is even groot en even zwaar gevuld met hetzelfde aantal passagiers. Bovendien verandert de CO2-uitstoot gedurende de hele vlucht:

  • Bij de start en landing wordt meer CO2 uitgestoten. Op kruishoogte is de uitstoot een stuk lager.
  • Het gewicht van het vliegtuig neemt af gedurende de vlucht, omdat er brandstof wordt verbrand.

Tot slot is het effect van CO2-uitstoot op grote hoogte anders dan op zeeniveau.

Auto

Ook de CO2-uitstoot van een auto kan sterk verschillen:

  • Brandstoftype: benzine, diesel, gas, hybride of elektrisch?

Een auto met dieselmotor stoot gemiddeld 5 procent meer broeikasgassen uit dan een auto met een benzinemotor.

  • Gewicht en vorm van de auto

Voor een zwaardere auto is het brandstofverbruik (en dus de CO2-uitstoot) hoger. Hogere auto’s, zoals SUV’s hebben meer luchtweerstand en verbruiken daardoor ook meer.

  • Vermogen van de auto

Auto’s met meer vermogen, stoten meer CO2 uit dan auto’s met minder vermogen.

  • Snelheid

Sneller rijden betekent een hoger brandstofverbruik en dus een hogere uitstoot.

  • Rijstijl

Snel accelereren en laat remmen resulteert in een hogere CO2-uitstoot.

Met het nieuwe energielabel is ongeveer te zien hoe zuinig een nieuwe auto is:

Energielabel Zuinigheid ten opzichte van gemiddelde auto van dezelfde grootte
A Minstens 20 procent zuiniger
B 10 tot 20 procent zuiniger
C 0 tot 10 procent zuiniger
D 0 tot 10 procent minder zuinig
E 10 tot 20 procent minder zuinig
F 20 tot 30 procent minder zuinig
G Meer dan 30 procent minder zuinig

In de autovergelijker van Autoweek kunt u de energielabels en CO2-uitstoot (gram per kilometer) van alle auto’s met elkaar vergelijken.

Eigen CO2-uitstoot berekenen

Via verschillende websites kunt u uw eigen CO2-uitstoot berekenen, bijvoorbeeld als u een reis gaat maken met de trein, auto of vliegtuig.

De klimaatcalculator van klimaatplein staat bekend als een redelijk betrouwbare tool voor het berekenen van uw CO2-uitstoot.

CO2-uitstoot verlagen

Wilt u uw eigen uitstoot verlagen of compenseren? Dat kan. Er zijn kortweg twee manieren om uw CO2-voetafdruk te verminderen.

Energie besparen

U kunt veel energie besparen door energiebesparende maatregelen te nemen:

  • Uw woning aardgasvrij maken, bijvoorbeeld door te isoleren en duurzaam te verwarmen.
  • Een HR-ketel aan te schaffen
  • Duurzame energie zelf op te wekken
  • Elektrisch te rijden
  • Zuiniger rijden, bijvoorbeeld door uw snelheid te verlagen

Uw energieverbruik te verlagen

U kunt ook uw eigen energieverbruik verlagen door:

  • Ervoor te kiezen om niet te reizen met een vliegtuig. Dit heeft verreweg de grootste impact van alle maatregelen
  • Vaker de fiets te pakken
  • De kachel minder hoog te zetten
  • Minder lang te douchen
  • Minder vlees te eten
  • Sluipverbruik te voorkomen

CO2-uitstoot compenseren

Er zijn verschillende initiatieven waarbij u uw eigen CO2-uitstoot kunt compenseren:

  • Investeren in projecten waar energie mee wordt bespaard
  • Planten van bomen: bomen halen CO2 uit de lucht en zetten deze om in zuurstof

Om 1 ton kooldioxide om te zetten in zuurstof moeten 50 middelgrote bomen een jaar lang ‘werken’. Een grotere boom kan in een jaar tot wel 22 kg CO2 compenseren (ncsu.edu). Op 1 hectare (100 x 100 meter) kan men ongeveer 1.000 bomen planten.

Iemand die zijn/haar CO2-uitstoot heeft gecompenseerd, is energieneutraal.

Projecten

Enkele projecten om de uitstoot van CO2 te compenseren, zijn:

  • Hivos: biogas in Cambodja
  • Greanset: duurzame energie in ontwikkelingslanden
  • Trees for all: planten van bomen