Zoeken?
Doorzoek de website:

Uw antwoord niet gevonden? Neem dan contact op met een van onze experts.

Fossiele brandstoffen

Fossiele brandstoffen, zoals olie, kolen en gas, vormen de belangrijkste bron van energie ter wereld. Bij de verbranding van fossiele brandstoffen komt er veel energie vrij, die kan worden gebruikt voor machines, fabrieken, voertuigen en elektriciteitsproductie.

Naast energie komen er bij de verbranding ook schadelijke stoffen vrij, zoals koolstofdioxide (CO2).  Dit heeft milieuschade en klimaatverandering tot gevolg. Bovendien zijn fossiele brandstoffen schaars: op een gegeven moment raken de voorraden op.

Er is daarom veel kritiek op de huidige manier van energievoorziening. Er is behoefte aan een substantiële verandering, bijvoorbeeld door minder energie te verbruiken en over te stappen op duurzame energiebronnen. Zonne-energie, windenergie en waterkracht zijn bekende voorbeelden.

Wereldwijde energievoorziening

Een groot deel van de wereldwijde energievoorziening is afhankelijk van fossiele brandstoffen (bron: IEA).

In de infographic hieronder is dat goed te zien.

Fossiele brandstoffen wereldwijd

*Hieronder vallen overige duurzame bronnen, zoals wind, zon en geothermische energie

Wat zijn fossiele brandstoffen?

Fossiele brandstoffen zijn verbindingen tussen koolstof- en waterstofatomen. Ze zijn miljoenen jaren geleden ontstaan uit resten van plantaardig en dierlijk leven. Daarom zeggen we ‘fossiele brandstoffen’.

Als een plant of dier sterft, zal deze rotten. Bij dit proces komen verschillende gassen vrij in de atmosfeer. Maar als een plant of dier in een vroeg stadium wordt bedolven onder aarde of slib kunnen deze gassen niet ontsnappen. Het gevolg hiervan is dat plantaardige en dierlijke resten in de loop van honderden tot miljoenen jaren worden samengeperst tot steenkool, aardolie en aardgas. Dit gebeurt onder invloed van de ‘juiste’ temperatuur en druk.

In de loop van miljoenen jaren zijn er gigantische hoeveelheden fossiele brandstof opgeslagen onder de grond. De laatste 100 jaar is er enorm veel uit de grond gehaald, hoewel er nog steeds voor tientallen jaren voorradig is.

Welke fossiele brandstoffen zijn er?

Welke fossiele brandstoffen zijn er eigenlijk en waar worden ze voor gebruikt? Hieronder een overzicht.

Aardolie

Aardolie is een vloeibaar mengsel van zwaardere koolwaterstoffen en voor groot belang van de huidige wereldeconomie. Aardolie is vooral afkomstig uit resten van planten, dieren (plankton) uit ondiepe zeeën. Het ‘zwarte goud’ wordt gewonnen onder de aard- of zeebodem en verwerkt in de petrochemische industrie, bijvoorbeeld voor het maken van benzine, diesel en stookolie. Olie kan ook worden gebruikt om kunststoffen en medicijnen te synthetiseren.

Aardolie is met name afhankelijk binnen de industrie en transportsector. De grootste voorraden bevinden zich in het Midden-Oosten.

Kolen

Steenkool of bruinkool zijn vaste fossiele brandstoffen die bestaat uit afzettingen van planten- en dierenresten. Kolen worden hedendaags vooral gebruikt voor het genereren van elektriciteit. In de Verenigde Staten is 39 procent van de opgewekte elektriciteit afkomstig uit kolencentrales.

Bij de verbranding van kool komen veel schadelijke stoffen vrij, bijvoorbeeld kwik en zwaveldioxide, dat zorgt voor zure regen. Daarnaast komt er veel CO2 vrij.

Aardgas

Aardgas is een gasvormig mengsel van lichte koolwaterstoffen (hoofdzakelijk methaan). Aardgas is daarom schoner dan andere fossiele brandstoffen: bij de verbranding komt er zo’n 30 procent minder CO2 vrij dan bij aardolie en zelfs 45 procent minder dan bij steenkool. Daarnaast komt er bij de verbranding van aardgas bijna geen roet of as vrij. Aardgas wordt vooral gewonnen op plekken waar lang geleden veel planten groeiden.

Kortom, fossiele brandstoffen zijn dus niet allemaal even slecht. Wat zijn de voor- en nadelen van fossiele brandstoffen?

Voordelen

Het gebruik van fossiele brandstoffen kent een aantal belangrijke voordelen:

  1. Het vergaren van fossiele brandstoffen is relatief eenvoudig en daardoor goedkoop
  2. Fossiele brandstoffen kunnen ook als grondstof worden gebruikt in de chemische industrie
  3. Fossiele brandstoffen zijn relatief eenvoudig te transporteren.

Nadelen

Aan het gebruik van fossiele brandstoffen zijn veel nadelen verbonden. Tegenwoordig worden deze nadelen steeds vaker benadrukt in de media.

  1. Bij de verbranding komen broeikasgassen vrij die bijdragen aan opwarming van de aarde
  2. Bij de verbranding komen schadelijke stoffen vrij die milieu aantasten
  3. Fossiele brandstoffen zijn schaars: op een gegeven moment raken ze op
  4. Bij de winning van fossiele brandstoffen wordt de omgeving beïnvloedt: denk aan de aardbevingen- en schokken in Groningen.

Wat hebben fossiele brandstoffen ons gebracht?

Het gebruik van fossiele brandstof heeft ons veel gebracht, waaronder:

  • Opwekken van elektriciteit
  • Industriële ontwikkeling: nieuwe producten
  • Enorme groei in mobiliteit door komst vliegtuig, auto, etc.
  • Verwarmen van gebouwen

Het probleem is dat we nu erg afhankelijk zijn geworden van fossiele brandstoffen. Ook in Nederland. We gebruiken er zo veel van dat voorraden dreigen op te raken. En ons klimaat verandert: de aarde warmt langzaam op en de zeespiegel stijgt. Op sommige plaatsen op de wereld is dit duidelijk merkbaar: er zijn enorme droogtes of juist overstromingen.

Om iets te veranderen, is het zaak om energie zoveel mogelijk te besparen en over te stappen op hernieuwbare energiebronnen, zoals wind, water en zonne-energie.