Zoeken?
Doorzoek de website:

Uw antwoord niet gevonden? Neem dan contact op met een van onze experts.

Kernenergie

Kernenergie is het opwekken van elektriciteit door kernreacties. Hierbij zijn bepaalde atoomkernen betrokken, bijvoorbeeld uranium. Bij een kernreactie komt geen CO2 vrij. In dat opzicht draagt kernenergie niet bij aan het broeikaseffect. Maar er zijn wel andere problemen, zoals het radioactieve afval dat ontstaat.

In Nederland, maar ook in de rest van de wereld is er veel maatschappelijke discussie rondom kernenergie. Er zijn voordelen, maar ook veel nadelen. De meningen over het wel of niet gebruiken van kernenergie lopen daarom sterk uiteen.

Hoe werkt kernenergie?

Bij het splijten van bepaalde atoomkernen, zoals uranium en plutonium, komt enorm veel energie vrij. Dat komt omdat bij de kernreactie een klein deel van de massa van de atomen wordt omgezet in energie: kernenergie.

Dit gebeurt volgens de beroemde theorie van Einstein:

E = m x c2

Waarbij:

  • E = energie
  • m = massa
  • c = snelheid van het licht

Kernenergie

De energie die vrijkomt zorgt ervoor dat andere atomen op hun beurt weer gaan splijten. Kortom, er ontstaat een kettingreactie. In een kernreactor wordt deze kettingreactie onder controle gehouden. Zonder deze ‘controle’ zou de centrale kunnen ontploffen.

De energie van een kernreactie komt altijd vrij in de vorm van warmte. De warmte kan worden gebruikt om water op te warmen. Als water warm genoeg wordt, verdampt het. Hierdoor ontstaat stoom. Deze stoom kan middels een turbine en een generator worden omgezet in elektriciteit.

CO2-uitstoot

Een kerncentrale die elektriciteit opwekt, heeft geen CO2-uitstoot. Wel is er indirecte uitstoot die vrijkomt bij de bouw van de centrale, maar ook tijdens de winning en het vervoer van uranium.

Maar ook bij windenergie en zonne-energie is er indirecte uitstoot. Deze komt vrij bij het vergaren van de benodigde grondstoffen en het fabriceren van de windmolen en zonnepanelen.

Silicium bijvoorbeeld, is een semi-metaal dat nodig is om een zonnecel te produceren.  Deze stof moet worden gewonnen en bewerkt. Dit zijn processen waarbij veel energie nodig is en dus ook CO2 vrijkomt in de atmosfeer.

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de CO2-uitstoot van kernenergie in de gehele levenscyclus lager is dan bij zonne-energie. Iedere kWh die wordt opgewekt door kernenergie zorgt (indirect) voor 4 gram CO2 equivalenten aan uitstoot. Bij zonne-energie ligt dat op 6 gram. Ter vergelijking: bij kolen ligt de uitstoot op 109 gram per kWh en bij gas op 78 gram per kWh.

Voordelen

Kernenergie kent een aantal duidelijke voordelen:

  1. Een enkele kerncentrale kan genoeg energie opwekken om vele honderdduizenden huishoudens van stroom te voorzien. Een land als Nederland heeft maar een paar grote kerncentrales nodig voor de gehele energievoorziening.
  2. Kernenergie is relatief goedkoop: ongeveer 4 tot 6 cent per kWh, vergelijkbaar met aardgas.
  3. Bij het opwekken van kernenergie komt nagenoeg geen CO2 of andere broeikasgassen vrij
  4. De grondstof Uranium is relatief goedkoop en er is nog genoeg van voor de komende 300 jaar
  5. Door kernenergie toe te passen zijn we minder afhankelijk van olie en gas uit instabiele gebieden

Nadelen

Toch kleven er ook veel nadelen aan het gebruik van kernenergie:

  1. Bij het verreiken van uranium komt radioactief afval vrij. Ditzelfde gebeurt bij het opwekken van kernenergie. Het radioactieve afval is zeer schadelijk voor natuur en milieu. Het grote probleem is dat het afval duizenden jaren radioactief blijft en een gevaar vormt voor toekomstige generaties. Er is geen volledig veilige manier om afval veilig op te slaan.
  2. Critici geven aan dat de werkelijke kosten van kernenergie hoger liggen, omdat er hoge kosten zijn voor het ontmantelen van centrales en de opslag van het kernafval.
  3. Bij een kerncentrale is er altijd een kleine kans op een ongeluk. De gevolgen hiervan zijn enorm: kijk naar Tsjernobyl en Fukushima.
  4. Radioactief materiaal dat kerncentrales verwerken, kunnen in potentie worden gebruikt om kernwapens te fabriceren.

Kernenergie in Nederland

Ongeveer zes procent van de elektriciteit in Nederland is afkomstig uit kerncentrales. In Borssele staat de enige actieve kerncentrale in Nederland die elektriciteit opwekt. Een deel wordt ingevoerd uit het buitenland.

Nederland heeft nog een tweetal andere kerncentrales: in Petten en een kleine in Delft. Maar deze worden niet gebruikt om energie op te wekken, maar voor nucleair onderzoek en de productie van medische isotopen.

Kernenergie wereldwijd

Ongeveer 13,5 procent van de totale productie van elektriciteit is afkomstig uit kerncentrales (laatste meting: 2011). In sommige landen is het aandeel kernenergie erg groot.

Frankrijk bijvoorbeeld, is voor ruim 75 procent afhankelijk van kernenergie. In België wordt meer dan 50 procent van de elektriciteit opgewekt door middel van kernenergie.

Kernfusie

Het opwekken van elektriciteit kan niet alleen middels het splijten van atoomkernen. In theorie is het ook mogelijk om energie op te wekken door atoomkernen met elkaar te fuseren. Dit wordt kernfusie genoemd.

Kernfusie is op dit moment echter alleen theoretisch mogelijk. In de praktijk is de techniek nog niet rendabel omdat er meer energie nodig is om de reactie op gang te helpen dan dat er energie bij de reactie vrijkomt.