Een lekkende gasleiding wordt lang niet altijd opgemerkt. Kleine lekkages blijven vaak onopgemerkt, omdat ze pas bij een drukproef aan het licht komen.
Ruik je gas, ga dan meteen handelen en niet eerst zoeken. Hieronder lees je wat een gaslek is, hoe je het herkent en wat je stap voor stap doet.
Om een gaslek te melden, bel je van buiten het nationale storingsnummer: 0800-9009. Bij direct gevaar bel je 112.
Wat is een gaslek?
Een gaslek is een scheurtje of gaatje in een gasslang of gasleiding. Het kan ook zijn dat de leiding of slang niet goed is aangesloten op een apparaat dat gas verbruikt. Een andere mogelijkheid is dat een koppelstuk kapot is.
Bij deze apparaten in huis is de kans op een gaslek het grootst:
- Cv-ketel
- Geiser
- Gasfornuis
- Gaskachel
- Gas-BBQ
Gas wordt niet alleen in huis gebruikt. Ook caravans en campers gebruiken gas, dus ook daar bestaat een risico op een gaslek. Daar gaat het meestal om flessengas, propaan of butaan, en dat gedraagt zich anders dan aardgas: het is zwaarder dan lucht en zakt naar de vloer, terwijl aardgas juist opstijgt.
Hoe kan ik een gaslek herkennen?
Om ervoor te zorgen dat een gaslek op tijd wordt ontdekt, wordt in Nederland een onwelriekende stof toegevoegd aan het gas. Meestal is dat tetrahydrothiofeen (THT). Er zijn ook andere geschikte stoffen.
Dit zijn de drie belangrijkste signalen van een gaslek in huis:
- Een sissend geluid bij een leiding, slang of koppeling.
- Een vieze geur, de rotte-eierenlucht van het toegevoegde THT.
- Verkleuring of droogte van planten en gras vlak boven een leiding.
Zodra je gas begint te ruiken, is de concentratie gas in de lucht ongeveer 1%. Er is dan nog niet direct explosiegevaar, dus je bent op tijd gewaarschuwd. Belangrijk is dat je dan snel de stappen hieronder doorloopt.
Let op: het is mogelijk dat je een gaslek niet (direct) ruikt, omdat de ruimte goed geventileerd is.
Er bestaan ook gasmelders. Dit zijn apparaten die een alarmsignaal afgeven als er gas in de lucht zit. Hang een melder voor aardgas hoog in de ruimte, want aardgas stijgt op. Gebruik je flessengas, in een caravan, camper of bij een gas-BBQ, hang de melder dan juist laag.
Hoe kan ik de locatie van een gaslek opsporen?
Let op: als je zeer duidelijk gas ruikt en een sissend geluid hoort, loop dan direct de stappen hieronder door. Ga in dat geval niet op zoek naar het lek.
Vermoed je een klein lek en ruik je niets bijzonders, dan kun je zelf zoeken. Dit kan bijvoorbeeld met zeepsop:
- Neem wat afwasmiddel en meng dit aan met water, zodat er schuim ontstaat.
- Het schuim smeer je op de gasleidingen en koppelingen.
- Als het schuim gaat bubbelen, weet je dat hier een lek zit.
Er zijn ook speciale apparaatjes op de markt waarmee je een gaslek kunt detecteren. Een gaslekdetector meet de concentratie methaan en propaan in de lucht. Daarmee kun je het lek gemakkelijker opsporen.
Wat te doen bij een gaslek?
Het onderstaande stappenplan legt uit wat je doet als er sprake is van een gaslekkage.
1. Zorg voor je eigen veiligheid
Zorg in eerste instantie voor je eigen veiligheid:
- Neem geen onnodige risico’s.
- Sluit de hoofdtoevoer van het gas af. De gaskraan zit vlak voor de gasmeter, meestal in de meterkast. Let op: als de uiteinden van de kraan niet met de leiding meelopen (dus haaks op de leiding), staat hij gesloten.
- Open ramen en deuren: dit geeft het gas de kans om uit de ruimte te ontsnappen.
- Gebruik in geen geval vuur, vonken, elektrische apparaten of lichtschakelaars. Ook je telefoon en de deurbel horen daarbij: die kunnen de vonk geven.
2. Beoordeel de situatie
Ga na of er nog andere mensen in het pand zijn. Zorg dat jij en anderen het pand verlaten.
3. Gaslek melden
Ga eerst naar buiten en bel daarvandaan. Bellen doe je dus nooit binnen, ook niet met een mobiele telefoon.
- Bel 0800-9009, het nationale storingsnummer. Je komt dan bij je eigen netbeheerder terecht.
- Is er direct gevaar, bijvoorbeeld een sterke gaslucht, een sissend geluid of mensen die onwel worden, bel dan 112 en vraag naar de brandweer.
Geef je exacte adres en vertel wat de huidige situatie is. Blijf buiten wachten op de storingsdienst.
Gaslucht op straat
Ruik je gas buiten, ga dan niet op zoek naar de bron. Houd ruim afstand, minimaal 50 meter, en bel 0800-9009. Blijf telefonisch bereikbaar, zodat de storingsdienst je kan vinden.
Wie verhelpt het lek?
Dat hangt af van waar het lek zit, en de gasmeter is de grens.
- Zit het lek in de leiding tot en met de meter, dan is het de netbeheerder die het verhelpt.
- Zit het erna, tussen de meter en een van je apparaten, dan gaat het om je eigen installatie. Die storing moet je zelf laten oplossen door een installateur.
Gaslek of koolmonoxide?
Dezelfde toestellen die kunnen lekken, kunnen bij een slechte verbranding ook koolmonoxide (CO) afgeven: de cv-ketel, de geiser, de gaskachel en de gashaard. Koolmonoxide is kleurloos en reukloos. Ruiken en zeepsop helpen er dus niet bij, want er valt niets te ruiken en er lekt geen gas.
Let op deze signalen:
- Klachten die op griep lijken: lichte hoofdpijn, misselijkheid, overgeven en vermoeidheid.
- Meerdere mensen of huisdieren in huis die tegelijk klachten krijgen.
- Klachten die verdwijnen zodra je buiten bent en terugkomen als je weer binnen bent.
Vermoed je koolmonoxide, waarschuw dan iedereen in huis, ga naar buiten en bel 112.
Voorkomen doe je zo: laat je cv-ketel of kachel minstens één keer per jaar controleren door een gecertificeerd vakman, houd een raam of ventilatierooster het hele jaar op een kier, en hang een koolmonoxidemelder op in de ruimte waar het toestel staat. Koop alleen een melder met NEN-EN 50291 op de verpakking.
Gaslek voorkomen
Om gaslekkages te voorkomen, is het belangrijk dat je regelmatig de gasaansluitingen, slangen en leidingen in jouw huishouden controleert. Let daarbij op scheurtjes, verkleuring en vervorming. Zie je zoiets, vervang de slang dan meteen.
Verder is het belangrijk om te controleren of de gasslang en koppelstukken goed zijn aangesloten.
Werk aan je cv-ketel, geiser, gashaard, kachel of rookgasafvoer mag je niet aan iedereen overlaten. Sinds 1 april 2023 mogen alleen bedrijven met een geldig certificaat dit werk doen. Of een bedrijf gecertificeerd is, controleer je in het openbare register van de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw.