Zoeken?
Doorzoek de website:

Uw antwoord niet gevonden? Neem dan contact op met een van onze experts.

Energiekosten uitgelegd

Voor veel consumenten is het lang niet duidelijk hoe en uit welke kosten hun energierekening is opgebouwd. Al die cijfertjes en jargon kunnen verwarrend zijn. Dat kan vervelend zijn, want het is belangrijk om te weten wat u verbruikt aan stroom en gas en waar u precies voor betaalt. Op die manier is het ook gemakkelijker om energieleveranciers met elkaar te vergelijken en om mogelijk te kiezen voor een nieuw energiecontract die misschien goedkoper of beter is.

Om u wegwijs te maken in de wereld van energiekosten, bespreken we welke kosten er zijn en hoe ze worden gebruikt om uw energierekening op te bouwen.

Welke energiekosten zijn er?

Globaal gezien is de jaarlijkse eindafrekening opgebouwd uit drie soorten energiekosten, namelijk:

  • Leveringskosten voor stroom en gas: dit zijn variabele kosten op basis van uw verbruik en vaste kosten voor de dienstverlening van het energiebedrijf
  • Energiebelasting en Opslag Duurzame Energie (ODE): dit zijn overheidsheffingen voor het gebruik van stroom en gas in uw huishouden
  • Netbeheerkosten: uitgaven voor het installeren en beheren van uw aansluiting, energiemeter en het elektriciteits- en gasnetwerk in Nederland.

Verder wordt er op alle kosten een BTW-bedrag van 21 procent geheven.

In het onderstaande vindt u een een grafische presentatie van de gemiddelde energiekosten per huishouden.

Energiekosten-eindafrekening

Hieronder worden de verschillende kosten op de energierekening nader besproken.

Variabele leveringskosten

De variabele (kale) leveringskosten betaalt u per hoeveelheid stroom (kWh) en gas (m3) aan de energieleverancier. Deze leveringstarieven kunnen per energieleverancier en soort contract verschillen.

Voorbeeld:

U verbruikt 3.650 kWh aan stroom en 1.800 m3 gas. De tarieven voor stroom en gas bij energieleverancier A bedragen: € 0,0441per kWh en € 0,2874 per m3 (alles incl. BTW). U betaalt:

  • Variabele leveringskosten stroom: 3.650 x 0,0441 = € 160,97
  • Variabele leveringskosten gas: 1.800 x 0,2874 = € 517,32

Let er op dat u bovenop de kale leveringskosten (incl. BTW) ook nog energiebelasting per kWh stroom en per m3 gas betaald. Dat wordt hieronder besproken.

Energiebelasting

Naast de kale, variabele leveringskosten betaalt u voor iedere eenheid stroom en gas ook nog energiebelasting, ongeacht of u een variabel of vast energiecontract heeft. Het doel van deze belasting is om u te stimuleren om uw energieverbruik te verminderen. Met de inkomsten van de energiebelasting worden veelal investeringen gedaan in de Nederlandse energiehuishouding en in duurzame projecten. U betaalt de energiebelasting aan de energieleverancier die de belasting vervolgens afdraagt aan de belastingdienst.

Hieronder vindt u de schijven voor de energiebelasting in 2018.

Stroom

Stroom (kWh) Tarief per kWh (excl. BTW)
Zone 1: minder dan 10.000 (de meeste huishoudens) € 0,10458
Zone 2: 10.000 – 50.000 (kleine bedrijven) € 0,05274
Zone 3: meer dan 50.000 (middelgrote bedrijven) € 0,01404
Zone 4: meer dan 10.000.001 (grote bedrijven) € 0,00057

Gas

Gas (m3) Tarief per m3 (excl. BTW)
Zone 1: minder dan 170.000 € 0,26001
Zone 2: meer dan 170.000 € 0,06464
Zone 3: meer dan 1.000.001 € 0,02355
Zone 4: meer dan 10.000.001 € 0,01265

Voorbeeld:

U verbruikt 11.500 kWh aan stroom. Over de eerste 10.000 kWh betaalt u 10.000 x 0,10458 = 1.045,80 euro aan energiebelasting. Over de resterende 1.500 kWh betaalt u 1.500 x 0,05274 = 79,11 euro aan energiebelasting. Het totaal komt uit op: 1.124,91 euro.

In sommige gevallen betaalt u geen of minder energiebelasting, namelijk:

  • Als u stroom opwekt door middel van duurzame energiebronnen mag u de teruggeleverde en verbruikte stroom tegen elkaar wegstrepen , waardoor u alleen uw ‘netto’ verbruik per jaar betaalt. Dit noemt men salderen. U betaalt dus alleen belasting over de stroom die u afneemt van de energieleverancier, maar niet kan salderen met de zelf opgewekte stroom.
  • Gas dat u zelf wint, bijvoorbeeld stortgas of biogas.
  • Als u elektriciteit zelf opwekt door middel van warmtekrachtkoppeling
  • Als u lid bent van een energiecoöperatie of vereniging van eigenaren voor opwekking van lokale duurzame stroom. U betaalt dan mogelijk minder energiebelasting. Klik hier voor meer informatie en de voorwaarden.

Verder betaalt u geen energiebelasting voor elektriciteit die is opgewekt met een noodinstallatie, bijvoorbeeld bij storingen in het netwerk.

Opslag Duurzame Energie (ODE)

De overheid heft een speciale belasting op stroom en gas om duurzame energie te stimuleren. Daarom betaalt u naast de reguliere energiebelasting ook een heffing voor de Opslag Duurzame Energie aan de energieleverancier. De leverancier draagt de belastingen vervolgens af aan de belastingdienst.

Hieronder de tarieven (schijven) voor de ODE in 2018.

Stroom:

Stroom (kWh) Tarief per kWh (excl. BTW)
Zone 1: minder dan 10.000 (de meeste huishoudens) € 0,013200
Zone 2: 10.000 – 50.000 (kleine bedrijven) € 0,01800
Zone 3: meer dan 50.000 (middelgrote bedrijven) € 0,004800
Zone 4: meer dan 10.000.001 kWh (grote bedrijven) € 0,000194

Gas:

Gas (m3) Tarief per m3 (excl. BTW)
Zone 1: minder dan 170.000 € 0,0285
Zone 2: meer dan 170.000 € 0,0106
Zone 3: meer dan 1.000.001 € 0,0039
Zone 4: meer dan 10.000.001 € 0,0021

Voorbeeld:

U verbruikt 1.500 kWh aan stroom op jaarbasis. U betaalt dan 0,013200 euro per kWh aan ODE, ofwel 0,0132 x 1.500 =19,8 euro per jaar.

Locaties met een verblijfsfunctie, zoals een woonhuis, appartement, vakantiewoning, school of kantoor hebben recht op een heffingskorting, ofwel een vermindering op de energiebelasting. Deze korting is in het leven geroepen, omdat de overheid van mening is dat consumenten het recht hebben om een deel van hun elektriciteitsverbruik belastingvrij te consumeren.

Heffingskorting (vermindering energiebelasting)

  • De heffingskorting in 2018 bedraagt een vast bedrag € 308,54 euro incl. BTW per jaar, ofwel iets meer dan één euro per dag.

De korting wordt afgetrokken van de totale verschuldigde leveringskosten, belastingen en netbeheerkosten voor stroom. Bij een zeer laag stroom- en gasverbruik is het zelfs mogelijk om geld retour te ontvangen.

Wel is het zo dat de heffingskorting berekend/gecompenseerd wordt aan de hand van het aantal dagen waarover u de energierekening betaald. Uw energienota is bijvoorbeeld van toepassing over de periode 1 januari 2018 t/m 29 december 2018. In dit geval bedraagt de heffingskorting: 308,54 * (363/365) = 306,85 euro.

Gebouwen of locaties zonder verblijfsfunctie, zoals een volkstuin, huis in aanbouw of een losse garagebox hebben geen recht op de heffingskorting.

Vaste leveringskosten

Vaste leveringskosten (soms ook vastrecht genoemd) betaalt u maandelijks, per kwartaal of per jaar aan uw energiebedrijf voor de dienstverlening. In dit vaste bedrag zitten namelijk allerlei kosten die de energieleverancier zelf moet maken, zoals administratiekosten en incassokosten. Over de vaste leveringskosten wordt tevens BTW (21 procent) betaald.

De vaste leveringskosten voor stroom en gas kunnen per energieleverancier (sterk) verschillen, soms tot wel 80 euro per jaar. De hoogte van uw verbruik heeft geen invloed op de berekening van deze kosten.

Netbeheerkosten

Netbeheerkosten of netwerkkosten betaalt u aan de energieleverancier als vergoeding voor het gebruik van het elektriciteits- en gasnetwerk. De energieleverancier draagt de kosten vervolgens af aan de netbeheerder. Onder netbeheerkosten vallen de uitgaven van de netbeheerder voor het installeren en onderhouden van het stroom- en gasnetwerk. Denk bijvoorbeeld aan de leidingen en bedrading die nodig zijn om energie te leveren in uw woning. Hieronder een specificatie van de kosten die vallen onder netbeheer.

Specificatie netbeheerkosten

  1. Periodieke aansluitvergoeding: het in stand houden en onderhouden van uw elektriciteits- en gasaansluiting op het netwerk.
  2. Vastrecht: kosten voor de aanleg, het gebruik en het onderhoud van het stroom- en gasnetwerk.
  3. Capaciteitstarief: kosten voor de capaciteit van uw stroom- en gasaansluiting en stroom- en gasmeter. *
  4. Systeemdiensten TenneT: u betaalt een kleine vergoeding voor de systeemdiensten van de landelijke netbeheerder voor het hoogspanningsnet.
  5. Meetdiensten: kosten voor het lenen van een meter, opname van de meterstand en controle op de correctheid en volledigheid van de meterstanden.
  6. BTW: over alle kosten voor netbeheer betaalt u 21 procent BTW.
  7. *Hoe groter de meter, hoe hoger de onkosten die de netbeheerder aan u doorrekent. De meeste woningen hebben een 3 x 25 Ampère aansluiting en een type G6 gasmeter. Woningen met een hogere capaciteit, bijvoorbeeld 3 x 35 Ampere of een G10 gasmeter, betalen dus een hoger capaciteitstarief.

Belangrijk:

Hoe hoog uw netbeheerkosten zijn, is ook afhankelijk van uw netbeheerder. Omdat de netbeheerder regioafhankelijk is, kunt u niet kiezen voor een andere netbeheerder.

Regiotoeslag gas

De energiekosten voor gas zijn deels afhankelijk van de regio waar het gas wordt geleverd aan de klant. Gas wordt namelijk gewonnen in de pronvincie Groningen en moet vervoerd worden naar locaties elders in het land. Om de transportkosten die hierbij komen kijken te dekken, wordt er een regiotoeslag geheven. Hoe verder u van Groningen vandaan woont, hoe hoger de toeslag. Hieronder een overzicht van de verschillende regio’s.

Regiotoeslag gas

Bron: Nuon

Hieronder een overzicht van het toeslagtarief per regio. De gegevens zijn gebaseerd op een gasverbruik van 5.000 m3 en minder.

Regio Regiotoeslag per m3 (incl. BTW)
A  geen toeslag
B  € 0,0008
C   € 0,0039
D   € 0,0079
E   € 0,0063
F   € 0,0090
G   € 0,0113
H   € 0,0134
I   € 0,0132
J   € 0,0198

Bron: Nuon

Ter vergelijking: iemand die in zeeland woont, betaalt voor 1000 m3 bijna 20 euro regiotoeslag, terwijl iemand die in Drenthe of Overijssel niets of slechts 80 cent betaalt voor hetzelfde verbruik.

Hoe is de energierekening opgebouwd?

Er is vaak onduidelijkheid over de inhoud en opbouw van de jaarlijkse energierekening. De consument krijgt een uitgebreide jaarafrekening voorgeschoteld, maar weet eigenlijk niet precies waarvoor hij/zij betaald en wat er nou allemaal op de rekening vermeld staat. Al die cijfers en energietermen zijn verwarrend voor de gemiddelde klant. Om hier een einde aan te maken heeft Energievergelijk aan de hand van een voorbeeld uitgelegd hoe de energierekening is opgebouwd en met welke kosten de consument te maken heeft.

Op de afbeelding staan allerlei hoofdletters. Onder de energierekening wordt uitgelegd wat die letters betekenen.

Energierekening-voorbeeld-nr1

A. Adres en factuurgegevens van de klant (de energieafnemer)
B. Notering van de meterstanden (incl. datum van de meterstandopname) voor daltarief en normaaltarief. Aan de hand van de begin- en eindstand van de meter wordt berekend hoeveel kWh stroom er is verbruikt.
C. Hier staat gespecificeerd welke variabele en vaste energiekosten er zijn voor stroom. De variabele kosten (de rechter kolom) bedragen 4.529 kWh maal het tarief (€ 0,054376). Voor de vaste leveringskosten wordt een tarief per dag berekend (€ 0,147950). Het totaal van de vaste en variabele kosten komt uit op 299,68 euro (zie rechter kolom).
D. Hier staan de verschillende heffingen van de overheid, zoals de energiebelasting en de Opslag Duurzame Energie (ODE) voor stroom. De energiebelasting en ODE zijn afhankelijk van het verbruik en worden dus per kWh berekend. De energieafnemer heeft recht op een heffingskorting waarvoor een dagelijks tarief geldt. In dit geval worden 361 dagen maal het dagtarief (€ 0,854127) afgetrokken van de energiebelasting.
E. Hier staan de energiekosten die de klant moet betalen voor netbeheer. Ook het type meter (3 x 25 Ampère) staat benoemd.

Helemaal rechtsonder (op de bovenste afbeelding) worden alle kosten (A t/m E) opgesomd en wordt het totaal aan elektriciteitskosten berekend. In dit geval 728,02 euro.

Energierekening-voorbeeld-nr2

F. Hier staan de meterstanden voor gas en de hoeveel kubieke meter die is verbruikt. Onder eindstand staat: ‘omgerekend verbruik’. Dit is een correctiefactor (0,997 in dit geval) die iets zegt over de calorische waarde of verbrandingswaarde (hoeveelheid warmte die vrijkomt bij de verbranding) van het geleverde gas. De norm van deze waarde is factor 1, maar gas met een hogere of lagere verbrandingswaarde krijgt een correctiefactor. Een lagere correctiefactor betekent dat de verbrandingswaarde lager is dan de norm. De gebruiker hoeft dan per kubieke meter iets minder te betalen, omdat het gas net iets minder warmte oplevert.
G. Hier wordt de correctiefactor voor de calorische waarde toegepast en wordt het verbruik gecorrigeerd naar 2.607 kubieke meter. Verder wordt er een optelsom gemaakt van de variabele en vaste leveringskosten voor gas evenals de regiotoeslag voor gas.
H. Ook voor het gebruik van gas betaalt u energiebelasting en ODE-belasting. De tarieven per kubieke meter gas liggen echter wel hoger dan voor stroom. Daarnaast is er voor gas geen heffingskorting van toepassing.
I. Verder betaalt de klant netbeheerkosten voor het gasnetwerk. Hier wordt ook het type gasmeter genoemd die is gebruikt. Een ander type gasmeter kan betekenen dat de netwerkkosten hoger uitvallen.
J. Hier worden de totaalkosten voor stroom en gas (op basis van het daadwerkelijke verbruik) bij elkaar opgeteld en wordt er BTW van 21 procent geheven.
K. Hier wordt een optelsom van alle voorschotbedragen die de klant maandelijks heeft betaald (incl. BTW). Het valt op dat het totale voorschotbedrag over één jaar veel hoger ligt dan de daadwerkelijk gemaakte kosten voor stroom en gas.
L. Hier wordt de volgende rekensom gemaakt: totaalkosten stroom en gas – totaal voorschotbedrag (van alle 12 maanden). Omdat het voorschotbedrag hoger is, komt er een negatief bedrag uit, namelijk -543,15 euro. Dat houdt in dat de klant dus teveel voorschot heeft betaald en geld terug krijgt van de energieleverancier.