Ondanks de dalende energieprijzen is jouw energierekening nog steeds hoog. Hoe kan dat?
Het antwoord zit niet alleen in wat je aan stroom en gas verbruikt, maar vooral hoe de energierekening is opgebouwd. Je betaalt namelijk steeds meer voor het gebruik van het energienet. Zeker als je ook zonnepanelen hebt.
In dit artikel leg ik uit waar jouw geld naartoe gaat en welke onderdelen je kunt beïnvloeden om je energierekening toch te verlagen.
De 3 grootste boosdoeners
Er zijn drie grote kostenposten op de energierekening van 2026.
1. Belastingen
De belasting op de energie is misschien wel de grootste boosdoener als je kijkt naar je energierekening. Deze bestaat uit energiebelasting en btw.
- Voor iedere kilowattuur elektriciteit die je gebruikt betaal je 13 cent belasting.
- Voor iedere kuub gas die je verbruikt betaal je bijna 79 cent belasting.
Ter vergelijking: de kale prijs voor stroom ligt op ongeveer 10 cent. Voor gas is dit kaal ongeveer 30 cent.

Het enige voordeel voor huishoudens is de vermindering energiebelasting van circa € 629 in 2026. Deze zorgt ervoor dat je ook een vaste belastingkorting krijgt. Dit kun je een beetje vergelijken met de arbeidskorting.
2. Netbeheerkosten
De netbeheerkosten zijn de kosten die je betaalt voor de aanleg en het onderhoud van het energienetwerk en je energiemeter. Je betaalt dit bedrag via je energieleverancier aan de netbeheerder (zoals Liander, Enexis of Stedin).
- Vast bedrag: In tegenstelling tot de belasting, is dit een vast bedrag per jaar. Het maakt dus niet uit of je veel of weinig energie verbruikt; je betaalt altijd voor de aansluiting.
- Forse stijging: Deze kosten zijn de afgelopen jaren flink gestegen. Gemiddeld betaal je nu zo’n € 750 per jaar voor gas en elektriciteit samen.
3. Terugleverkosten
Dit is de nieuwste boosdoener op de energierekening en geldt specifiek voor huishoudens met zonnepanelen.
- Leveranciers maken extra kosten wanneer de zon fel schijnt en er massaal stroom wordt teruggeleverd terwijl de vraag laag is. Deze kosten berekenen ze nu door aan de bezitters van panelen.
- Afhankelijk van hoeveel kilowattuur (kWh) je per jaar teruglevert, betaal je een vast bedrag per kWh of binnen een bepaalde staffel.
De terugleverkosten zijn hoog: bij een teruglevering van 3.000 kWh kan dit zo € 30 tot € 40 per maand zijn. Sommige leveranciers zijn goedkoper.
Hoe je jouw energiekosten kunt verlagen
Je hebt geen invloed op alle onderdelen van de energierekening. Belastingen en netbeheerkosten zijn kosten die er nu eenmaal zijn en die je niet kunt veranderen.
Wat je wél kunt veranderen zijn:
- Je tarieven: voor zekerheid kies je een vast jaarcontract met de laagste prijs per kWh/m³. Dit is vrijwel altijd goedkoper dan een variabel contract.
- Jouw jaarkorting: veel leveranciers bieden een overstapbonus aan het einde van het jaar. Door jaarlijks over te stappen, verlaag je je effectieve maandlasten aanzienlijk.
- Je terugleverkosten: beperk de kosten door stroom direct te verbruiken wanneer de zon schijnt. Hoe minder je teruglevert, hoe lager de ‘boete’ die je betaalt. Bovendien kun je overgaan naar een leverancier met lagere terugleverkosten.
Je hebt geen invloed op de overheid of de netbeheerder, maar door slim te kiezen kun je alsnog minder betalen.
Actief vergelijken, bijvoorbeeld met de Energievergelijk-keuzehulp helpt hierbij.
Koen Kuijper