Huishoudens gaan boete betalen voor weigeren digitale of slimme meter

Op 1 januari 2026 wordt de digitale of slimme meter voor iedereen verplicht. Vanaf dat moment moeten alle analoge draaischijfmeters vervangen worden. Dat zijn er nog ruim een half miljoen in Nederland.

Huishoudens met een analoge meter en zonnepanelen gaan de gevolgen merken op hun energierekening. Net als andere klanten gaan ze straks terugleverkosten betalen aan hun energieleverancier. Bovendien verdwijnt de mogelijkheid om te salderen vanaf 2027.

Huishoudens die de nieuwe digitale meter weigeren, riskeren een forse boete.

Net binnen: Weiger je een slimme meter? Dit zijn de extra kosten

Eeuwig salderen, zonder terugleverkosten

De analoge draaischijfmeter, ook wel Ferrarismeter genoemd, heeft een enorm voordeel vergeleken met de digitale of slimme meter.

Dat zit zo:

• De draaischijfmeter loopt vooruit wanneer je stroom verbruikt en terug wanneer je zonnestroom teruglevert.
• Er wordt dus niet apart geregistreerd hoeveel stroom je met je zonnepanelen teruglevert.
• Energieleveranciers en netbeheerders kunnen dus alleen je netto jaarverbruik vaststellen, op basis van de meterstanden.
• Op basis van deze gegevens word jouw stroomrekening opgemaakt.

Omdat de teruglevering niet afzonderlijk wordt gemeten, blijft salderen in feite eeuwig mogelijk, zelfs als de salderingsregeling wettelijk wordt afgeschaft. Je betaalt namelijk alleen voor je netto verbruik. Bovendien kan (en mag) de leverancier geen terugleverkosten in rekening brengen.

Voorbeeld

• Je verbruikt 4.500 kWh stroom per jaar.
• Je zonnepanelen wekken 3.000 kWh per jaar op.
• De meterstand van je analoge meter is 1.500 kWh opgelopen.
• Je betaalt alleen voor 1.500 kWh de stroomprijs in je energiecontract.
• Er zijn geen terugleverkosten van toepassing.

Bij een digitale (of slimme) meter wordt apart geregistreerd hoeveel stroom je hebt verbruikt en hoeveel stroom je hebt teruggeleverd. Het zijn dus twee telwerken.

Hogere energierekening zonnepaneelbezitters

De belangrijkste reden om een digitale meter te weigeren, is de hogere energierekening voor huishoudens met zonnepanelen. Bij een gemiddelde teruglevering van 2.500 kWh lopen de extra kosten op tot circa 326 euro per jaar, oftewel ongeveer 27 euro per maand.

Gemiddelde extra kosten per jaar

Hieronder een overzicht van de gemiddelde extra kosten voor teruglevering na het vervangen van de analoge meter door een digitale of slimme meter.

En in tabelvorm:

Vanaf 2027 zal het voor iedereen zonder draaischijfmeter bovendien niet meer mogelijk zijn om te salderen. De financiële gevolgen daarvan lees je hier terug.

Privacy in het geding?

Er zijn ook huishoudens die de nieuwe meter om privacy redenen afwijzen. Dat probleem is echter al getackeld, want je bent niet verplicht om de slimme meter te kiezen die automatisch de meterstanden doorgeeft.

Je hebt ook de mogelijkheid om te kiezen voor een simpele digitale meter, waarbij je alsnog zelf de meterstanden moet doorgeven aan de energieleverancier. Er is dan geen verbinding met het internet, waardoor je privacy gewaarborgd blijft.

Boete

Netbeheerders zullen vanaf januari 2026 meerdere keren contact opnemen met mensen die nog geen nieuwe meter hebben. Het vervangen van de analoge meter is gratis.

Blijft een reactie uit of wordt de plaatsing geweigerd, dan neemt de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) de zaak over. Zij kunnen dan besluiten tot handhaving van de wet en dwangsommen opleggen. Het is niet bekend hoe hoog deze boetes zullen zijn.

De eerste boetes worden dus al in 2026 verwacht, maar het blijft onduidelijk wanneer jouw huishouden aan de beurt is voor het verplichte vervangen van de meter. De RDI wil dat eind 2028 alle draaischijfmeters zijn verdwenen. Dat betekent dat er mogelijk nog duizenden Nederlanders tot eind 2028 kunnen salderen, zonder terugleverkosten.