Koen Kuijper 
Hoe energiezuinig zijn de woningen in jouw gemeente, hoeveel daken liggen er vol met zonnepanelen, en rijdt de buurt al elektrisch?
Wij vergeleken alle 342 Nederlandse gemeenten op die drie thema’s, met de meest recente cijfers uit de klimaatmonitor databank.
Welke gemeente doet het over de hele linie het beste, welke gemeenten zijn de uitblinkers per onderdeel, en welke blijven achter?
De belangrijkste uitkomsten
Een overzicht:
- Beste energielabel: gemeente Almere, met een gemiddeld rapportcijfer van 7,86. Ruim zeven op de tien woningen heeft er label A of beter.
- Meeste zonnepanelen: gemeente Tynaarlo, waar 66,6% van de woningen panelen op het dak heeft.
- Meeste elektrische auto’s: gemeente Rozendaal, waar 22,3% van de personenauto’s volledig elektrisch is. Tegelijkertijd de kleinste en de welvarendste gemeente van Nederland.
- Duurzaamste gemeente van Nederland: Lansingerland. De gemeente staat als enige in twee van de drie thema’s in de top 5.
- Duurzaamste provincie: Flevoland, bovenaan onder alle zes de doorgerekende wegingen.
Energielabels
Almere is met een 7,86 de energiezuinigste gemeente van Nederland. Op Terschelling, hekkensluiter met een 5,76, heeft iets meer dan een vijfde van de woningen label A of beter.
Het energielabel laat zien hoe energiezuinig een woning is: isolatie van dak, gevel, vloer en ramen, plus installaties zoals een warmtepomp of zonneboiler. De schaal loopt van G tot A++++.
Wij rekenden per gemeente een rapportcijfer uit over alle geregistreerde labels, waarbij A++++ een 10 oplevert en G een 2.
Top 5 beste energielabels
Top 5 slechtste energielabels
Rapportcijfer over alle geregistreerde energielabels per gemeente: A++++ telt als 10, G als 2. Peiljaar 2025. In het rechterblok is nummer 1 de slechtst scorende gemeente van Nederland.
Van de 64.795 gelabelde woningen in Almere heeft nog geen 0,1% label F of G. Op Terschelling is dat een op de vijf, maar dat eiland heeft in totaal maar 1.700 gelabelde woningen. In Westerwolde gaat het om 1.215 huizen met label F of G, op 7.015 in totaal: ruim een op de zes.
Zonnepanelen
Inmiddels heeft 36,8% van alle Nederlandse woningen zonnepanelen op het dak. De verschillen tussen gemeenten zijn op dit thema groot: tussen koploper Tynaarlo (66,6%) en hekkensluiter Amsterdam (9,6%) zit een factor 7.
De top 10 gemeenten met de minste panelen bestaat vrijwel volledig uit grote steden en dichtbebouwde gemeenten in de Randstad.
Top 5 meeste zonnepanelen
Top 5 minste zonnepanelen
Percentage woningen met geregistreerde zonnepanelen, peiljaar 2025. Bron: CBS. In het rechterblok is nummer 1 de slechtst scorende gemeente van Nederland.
Bijna overal groeide het aandeel: in 341 van de 342 gemeenten, met gemiddeld 5,4 procentpunt in twee jaar. Stede Broec ging het hardst, van 46,9% naar 59,8%, goed voor een sprong van 60 plaatsen op de ranglijst. Zwartewaterland klom maar liefst 97 plaatsen.
Elektrisch rijden
Van alle personenauto’s in Nederland is 7,4% volledig elektrisch, tegen 6,3% een jaar eerder. Onder dat landelijke cijfer zitten de grootste relatieve verschillen van het hele onderzoek
Van alle personenauto’s in Nederland is 7,4% volledig elektrisch, tegen 6,3% een jaar eerder. Onder dat landelijke cijfer zitten de grootste relatieve verschillen van het hele onderzoek: Rozendaal staat op 22,3%, Vlieland op 0,4%.
Top 5 meest elektrisch
Top 5 minst elektrisch
Percentage personenauto’s dat volledig elektrisch is, geregistreerd bij de eindgebruiker, peiljaar 2025. In het rechterblok is nummer 1 de slechtst scorende gemeente van Nederland.
Hekkensluiter Vlieland is echter een geval apart: het eiland is vrijwel autovrij en alleen bewoners met een ontheffing mogen er rijden. Het percentage gaat er dus over een handvol auto’s, en zegt weinig over duurzaamheid.
De duurzaamste gemeente van Nederland
Geen enkele gemeente staat op meer dan één thema bovenaan, en van de 342 gemeenten staat er niet één op alle drie in de top 34. Daarom rekenden we een totaalscore uit.
Wie is nu over de hele linie het duurzaamst?
Top 5 duurzaamste gemeenten
Top 5 achterblijvers
Rangorde op basis van de totaalscore: per thema de afwijking van het landelijk gemiddelde, met gelijk gewicht opgeteld. 338 van 342 gemeenten. In het rechterblok is nummer 1 de slechtst scorende gemeente.
Lansingerland dankt de eerste plaats aan de totaalscore, waarin de drie thema’s even zwaar zijn meegeteld. Dit is een redactionele keuze. Lansingerland wint door nergens achter te lopen: 5e op energielabel, 41e op zonnepanelen, 5e op elektrisch rijden.
Rozendaal, de nummer 2, is het opvallendste geval: met 709 woningen de kleinste gemeente van Nederland en ook de welvarendste. Het rijdt het meest elektrisch van allemaal, maar staat op het energielabel 319e van 342.
De duurzaamste provincie
Op provincieniveau is de uitkomst eenduidig: Flevoland staat bovenaan onder alle zes de wegingen die we doorrekenden.
| # | Provincie | Energielabel | Zonnepanelen | Elektrisch |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Flevoland | 7,56 | 43,7% | 7,4% |
| 2. | Utrecht | 6,89 | 38,2% | 9,9% |
| 3. | Noord-Brabant | 6,85 | 41,2% | 7,5% |
| 4. | Gelderland | 6,78 | 42,1% | 7,2% |
| 5. | Drenthe | 6,65 | 53,8% | 5,2% |
| 6. | Overijssel | 6,75 | 43,2% | 6,0% |
| 7. | Noord-Holland | 6,73 | 26,8% | 9,4% |
| 8. | Fryslân | 6,53 | 46,9% | 5,3% |
| 9. | Zeeland | 6,49 | 47,8% | 5,3% |
| 10. | Groningen | 6,60 | 45,8% | 4,8% |
| 11. | Zuid-Holland | 6,63 | 27,0% | 8,8% |
| 12. | Limburg | 6,37 | 43,0% | 5,5% |
Rangorde op basis van de totaalscore over de drie thema’s met gelijke weging, gewogen naar woningvoorraad en autopark van de gemeenten binnen de provincie.
Kerncijfers voor Nederland
Cijfers zijn afkomstig uit de klimaatmonitor databank van de Rijksoverheid.
Zoek je eigen gemeente
Alle 342 gemeenten, peiljaar 2025. Posities: 1 is het beste.
Waarom de verschillen zo groot zijn
De verschillen in duurzaamheid tussen gemeenten is groot. Ieder thema blijkt zijn eigen verklaring te hebben.
Hieronder de belangrijkste oorzaken:
Energielabels volgen het bouwjaar
Hoe jonger de woningen, hoe beter het label: het bouwjaar van de woningvoorraad verklaart bijna twee derde van de verschillen tussen gemeenten.
Op Terschelling en in Westerwolde is de lage score grotendeels te verklaren door oudere plattelands- en recreatiewoningen en weinig nieuwbouw. In Bloemendaal en Heemstede speelt iets anders: daar staan veel vooroorlogse villa’s die lastig en kostbaar te isoleren zijn, terwijl de inkomens er juist tot de hoogste van het land horen.
“In gemeenten als Westerwolde, Stadskanaal en Pekela komen een laag inkomen, een oude woningvoorraad en hoge stookkosten samen. Wie het minst te besteden heeft, woont er het vaakst in een huis dat het duurst is om warm te houden, terwijl isoleren daar het meest oplevert. Zolang dat geld er niet is, blijft het een vicieuze cirkel: een hoge energierekening laat geen ruimte om te investeren in een lagere.”
Bij de slechtst geïsoleerde woningen valt er veel te winnen, blijkt uit recent TNO-onderzoek naar energiearmoede. Het isoleren van woningen met label F of G levert per geïnvesteerde euro de meeste gasbesparing op: ruim 800 m³ per jaar, aan de gemiddelde gasprijs ruim € 1.000.
Zonnepanelen volgen het dak
Niet het inkomen maar het woningtype bepaalt hier de ranglijst: het aandeel huizen met een eigen dak verklaart ruim twee derde van de verschillen tussen gemeenten. De top 10 gemeenten met de meeste panelen zijn landelijk: Drenthe, Fryslân, Zeeland, Gelderland. Veel koopwoningen en ruime daken maken de aanleg er eenvoudiger én aantrekkelijker.
Tien procentpunt meer eengezinswoningen gaat samen met ruim zes procentpunt meer woningen met zonnepanelen.
Elektrisch rijden volgt de portemonnee
Dit is het sterkste verband in het hele onderzoek: het gemiddelde inkomen in een gemeente verklaart ongeveer driekwart van de verschillen in elektrisch rijden.
Elektrisch rijden volgt het inkomen
Aandeel volledig elektrische personenauto’s per inkomensgroep, 2025
Bron: Energievergelijk.nl, o.b.v. Regionale Klimaatmonitor en CBS. 338 gemeenten in vijf groepen naar gemiddeld inkomen.
De trap loopt gelijkmatig op over vijf inkomensgroepen: 5,1%, 6,5%, 7,4%, 8,2%, 10,2%. Er zit geen knik in.
Conclusie
De duurzaamste gemeente van Nederland is niet de gemeente die op één thema uitblinkt, maar de gemeente die op geen enkel thema achterblijft. Dat is Lansingerland.
De minder vrolijke rode draad: waar een gemeente goed in is, hangt sterker samen met haar woningvoorraad en het inkomen van haar inwoners dan met haar ambities. Nieuwbouw levert goede labels op, een eigen dak levert zonnepanelen op, en een hoger inkomen levert een elektrische auto op.
Drie thema’s zijn bovendien geen volledige maat voor duurzaamheid. Afvalscheiding zit er bijvoorbeeld niet in. En het is geen rapportcijfer voor gemeentelijk beleid, juist omdat woningvoorraad en welvaart zo zwaar wegen.
Over het onderzoek
Voor de energielabels en de cijfers over elektrisch rijden gebruikten we de Regionale Klimaatmonitor, die data samenbrengt van onder meer CBS en RVO. De cijfers over zonnepanelen, woningvoorraad, bouwjaar, eigendom, inkomen en vermogen komen van het CBS.
Peiljaren: energielabels, zonnepanelen en elektrisch rijden 2025; inkomen, vermogen en woningkenmerken 2024 en 2025. Alle 342 gemeenten uit de CBS-indeling van 2026 zijn meegenomen; 338 daarvan hebben een totaalscore.
Het rapportcijfer voor energielabels is een gewogen gemiddelde over alle geregistreerde labels per gemeente.
Koen Kuijper
Koen is al jaren actief als energie-expert. Hij volgt dagelijks de ontwikkelingen in de energiemarkt. En met advies op maat ondersteunt hij huishoudens en is hij het vertrouwde gezicht in de media.
Volg Koen op
Reageren?
Eric
Denk dat energielabels weinig zeggen. Mijn woning is superduurzaam maar heeft label G. Als ik verkoop zal ik het label wel laten herbepalen maar tot die tijd kost het alleen maar geld voor zowel de aanpassing en de WOZ verhoging die daarop volgt.
Mar west
@Eric
Ja precies! Huurhuis word moeilijker, label adviseurs zijn financieel afhankelijk van de woningcorporaties,dus dan weet je het wel, dat hoesten de huurders wel weer op,spreken elkaar tegen en geen communicatie mogelijk dat zegt al veel.
En mochten ze mijn energie kosten opvragen,dat is vrij weinig,maar zien niet dat jij op de camping leeft,dus zegt helemaal niets.
Spreek uit ervaring
Mar west
Oh hier plakken ze gewoon een energie label op wat onterecht is ,dus ja dan staat hij 10 jaar geregistreerd, en hoeft er niets aan jou huis te gebeuren volgens registratie,follow de money,punten omhoog en huur omhoog.
Verder denk ik heel anders over het zogenaamde verduurzamen.