‘Dan gaat Nederland plat.’ Dit gebeurt er echt als we massaal de zonnepanelen uitzetten

Koen Kuijper

27 juli 2026

31 reacties

“Als we allemaal de zonnepanelen tegelijk uitzetten, gaat Nederland plat.” Die reactie staat in tientallen varianten onder artikelen op deze site over het einde van de salderingsregeling.

Maar klopt die bewering wel?

Energievergelijk.nl berekende onlangs al dat uitzetten bij 10 panelen al meer dan € 300 per jaar kost. Dat leverde honderden reacties op waarin mensen zeiden dat ze het toch gaan doen. Sommigen zeggen hun panelen zelfs van het dak te halen.

Net binnen: Dit zijn nu de goedkoopste energiecontracten van augustus 2026 (check de Top 3)

Wat uitzetten met het stroomnet doet

De grote vraag is: heeft het (massaal) uitzetten van zonnepanelen überhaupt effect?

Laten we het maximale, maar meest onwaarschijnlijke scenario nemen: alle drie miljoen huishoudens met zonnepanelen zetten hun omvormer in 2027 uit, bijvoorbeeld op een zonnige dag in juni.

Zonnepanelen gaan al massaal dagelijks uit

Ten eerste, en wat vaak wordt vergeten, is dat zonnepanelen feitelijk al dagelijks ‘worden uitgezet’.

Op zonnige dagen klimt de zonproductie in Nederland van nul naar twintig gigawatt of meer, en elke avond zakt hij weer terug naar nul. Dat gebeurt 365 keer per jaar. Het systeem is daar volledig op ingericht.

Hoe groot is die actie daarnaast?

• Nederland heeft ruim 30 gigawattpiek aan zonvermogen liggen, maar volgens het CBS ligt bijna 60% daarvan bij bedrijven en op zonneparken.
• Op woningen staat ongeveer 12 gigawattpiek, en dat levert op een zonnige middag grofweg 8 tot 10 gigawatt.

Een collectieve uitschakeling haalt dus ongeveer 41% van de zonproductie weg, eenmalig. Dat is minder dan de helft van de beweging die het net elke ochtend en elke avond al maakt. En het is minder dan wat een flinke wolkenbank doet. Het stroomnet zelf heeft er eigenlijk geen last van.

Maar wat als het écht op hetzelfde moment gebeurt?

Er zit een verschil tussen langzaam en plotseling. De zon zakt elke avond weg, maar dat duurt uren. Een omvormer uitzetten kost een seconde.

Het net kan tegen een stootje

Het net kan echter tegen een stootje. De Europese netbeheerders houden reserves aan voor een plotseling verlies van 3.000 megawatt, ongeveer de twee grootste centrales tegelijk.

Om met zonnepanelen op woningen in de buurt van die 3.000 megawatt te komen, zouden er in één keer bijna een miljoen huishoudens moeten afschakelen. Bij elkaar meer dan acht miljoen panelen, ongeveer een derde van alle panelen die er in Nederland op woningen liggen, allemaal binnen dezelfde seconde.

En ook dan zit je nog precies op het niveau waar het systeem op gebouwd is.

En wat als de zonnestroom op grote schaal wegvalt?

Dan moet dat vermogen dus ergens anders vandaan komen. Import, wind, en vooral: gascentrales die harder gaan draaien. Dit is dus het enige onderdeel van het protest dat daadwerkelijk voelbaar is.

Dit is echter niet voelbaar bij de energieleveranciers, maar bij alle huishoudens in Nederland.

Dat zit in de manier waarop de stroomprijs per uur tot stand komt:

• Elk uur zet de beurs de beschikbare centrales op een rij, van goedkoop naar duur, tot de vraag gedekt is.
• Zon en wind hebben nauwelijks brandstofkosten en staan vooraan.
• Een gascentrale moet zijn gas terugverdienen en staat achteraan.

Kortom, de laatste centrale die nog nodig is, bepaalt de prijs voor dat hele uur. Voor iedereen.

Valt er zonnestroom weg, dan schuift een gascentrale naar die laatste plek. Niet alleen voor wie meedeed aan de actie, maar voor elk huishouden dat op dat uur stroom van het net haalt.

Heb je een dynamisch contract, dan zie je dat in je uurtarief. Maar ook variabele en vaste contracten worden op termijn duurder als er structureel minder stroomaanbod is. De leverancier zit er alleen tussenin: hij koopt duurder in en rekent dat door.

Wat het je kost

Ondertussen kost het uitzetten van je panelen je gewoon geld.

Op een gemiddelde installatie van tien panelen kost het volledig uitzetten van je panelen ongeveer € 317 per jaar. Dat is de zonnestroom die je nu direct zelf gebruikt en niet meer hoeft in te kopen, plus de vergoeding die je laat liggen.

Reageerder Kaspar vatte het scherp samen: “Blijft bizar hoe mensen panelen uitzetten als dikke vinger naar de energieleveranciers. Die liggen er echt niet wakker van, maar ondertussen ben je wel dief van de eigen portemonnee.”

Wat wél werkt

Gelukkig zijn er twee routes die wel degelijk een effect hebben:

1. Zero export. Je eigen stroom blijven gebruiken en niets meer terugleveren. Je verliest er aanzienlijk minder op dan uitzetten. Hoe je het per omvormermerk regelt, staat in het artikel over zero export.
2. Overstappen. Stap over en ‘straf’ leveranciers die weinig voor jouw zonnestroom geven. De verschillen tussen leveranciers zijn namelijk groot. Dynamische leverancier Zonneplan geeft zelfs 10% extra voor jouw zonnestroom. Check het hier.

Zonnepanelen leveren nog steeds geld op

Feit is dat je zonnepanelen in 2027 nog steeds geld blijven opleveren, al is het een stuk minder dan voorheen het geval was.

Reken met de tool hieronder zelf uit wat jouw zonnepanelen straks nog opleveren.

De actuele netto vergoedingen per kilowattuur staan in dit overzicht voor 2027.

Blijf op de hoogte

Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws rondom energiecontracten en zonnepanelen?

Er staat de komende maanden nog veel te gebeuren: de terugleververgoedingen voor 2027 zijn bij de meeste leveranciers nog niet definitief, en de tarieven kunnen tot 1 januari wijzigen.

Volg Energievergelijk.nl op Google en zie het laatste nieuws als eerste in je zoekresultaten.